<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD v1.3 20210610//EN" "JATS-journalpublishing1-3.dtd">
<article article-type="research-article" dtd-version="1.3" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xml:lang="ru"><front><journal-meta><journal-id journal-id-type="publisher-id">zhps</journal-id><journal-title-group><journal-title xml:lang="ru">Журнал прикладной спектроскопии</journal-title><trans-title-group xml:lang="en"><trans-title>Zhurnal Prikladnoii Spektroskopii</trans-title></trans-title-group></journal-title-group><issn pub-type="ppub">0514-7506</issn><publisher><publisher-name>B. I. Stepanov Institute of Physics of the National Academy of Sciences</publisher-name></publisher></journal-meta><article-meta><article-id custom-type="elpub" pub-id-type="custom">zhps-909</article-id><article-categories><subj-group subj-group-type="heading"><subject>Research Article</subject></subj-group><subj-group subj-group-type="section-heading" xml:lang="ru"><subject>Статьи</subject></subj-group></article-categories><title-group><article-title>Применение методов оптической спектроскопии для анализа физиологических характеристик и элементного состава некоторых видов лишайников</article-title><trans-title-group xml:lang="en"><trans-title>Application of Optical Spectroscopy for the Analysis of Physiological Characteristics and Elemental Composition of Some Lichen Species</trans-title></trans-title-group></title-group><contrib-group><contrib contrib-type="author" corresp="yes"><name-alternatives><name name-style="eastern" xml:lang="ru"><surname>Мейсурова</surname><given-names>А. Ф.</given-names></name><name name-style="western" xml:lang="en"><surname>Meysurova</surname><given-names>A. F.</given-names></name></name-alternatives><bio xml:lang="ru"><p>Тверь</p></bio><bio xml:lang="en"><p>Tver</p></bio><email xlink:type="simple">alexandrauraz@mail.ru</email><xref ref-type="aff" rid="aff-1"/></contrib><contrib contrib-type="author" corresp="yes"><name-alternatives><name name-style="eastern" xml:lang="ru"><surname>Нотов</surname><given-names>А. А.</given-names></name><name name-style="western" xml:lang="en"><surname>Notov</surname><given-names>A. A.</given-names></name></name-alternatives><bio xml:lang="ru"><p>Тверь</p></bio><bio xml:lang="en"><p>Tver</p></bio><xref ref-type="aff" rid="aff-1"/></contrib><contrib contrib-type="author" corresp="yes"><name-alternatives><name name-style="eastern" xml:lang="ru"><surname>Пунгин</surname><given-names>А. В.</given-names></name><name name-style="western" xml:lang="en"><surname>Pungin</surname><given-names>A. V.</given-names></name></name-alternatives><bio xml:lang="ru"><p>Калининград</p></bio><bio xml:lang="en"><p>Kaliningrad</p></bio><xref ref-type="aff" rid="aff-2"/></contrib><contrib contrib-type="author" corresp="yes"><name-alternatives><name name-style="eastern" xml:lang="ru"><surname>Скрыпник</surname><given-names>Л. Н.</given-names></name><name name-style="western" xml:lang="en"><surname>Skrypnik</surname><given-names>L. N.</given-names></name></name-alternatives><bio xml:lang="ru"><p>Калининград</p></bio><bio xml:lang="en"><p>Kaliningrad</p></bio><xref ref-type="aff" rid="aff-2"/></contrib></contrib-group><aff-alternatives id="aff-1"><aff xml:lang="ru"><institution>Тверской государственный университет</institution></aff><aff xml:lang="en"><institution>Tver State University</institution></aff></aff-alternatives><aff-alternatives id="aff-2"><aff xml:lang="ru"><institution>Балтийский федеральный университет им. И. Канта</institution></aff><aff xml:lang="en"><institution>Immanuel Kant Baltic Federal University</institution></aff></aff-alternatives><pub-date pub-type="collection"><year>2021</year></pub-date><pub-date pub-type="epub"><day>10</day><month>10</month><year>2021</year></pub-date><volume>88</volume><issue>5</issue><fpage>755</fpage><lpage>767</lpage><permissions><copyright-statement>Copyright &amp;#x00A9; Мейсурова А.Ф., Нотов А.А., Пунгин А.В., Скрыпник Л.Н., 2021</copyright-statement><copyright-year>2021</copyright-year><copyright-holder xml:lang="ru">Мейсурова А.Ф., Нотов А.А., Пунгин А.В., Скрыпник Л.Н.</copyright-holder><copyright-holder xml:lang="en">Meysurova A.F., Notov A.A., Pungin A.V., Skrypnik L.N.</copyright-holder><license xml:lang="ru" license-type="creative-commons-attribution" xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/" xlink:type="simple"><license-p>Данная работа распространяется под лицензией Creative Commons Attribution 4.0.</license-p></license><license xml:lang="en" license-type="creative-commons-attribution" xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/" xlink:type="simple"><license-p>This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.</license-p></license></permissions><self-uri xlink:href="https://zhps.ejournal.by/jour/article/view/909">https://zhps.ejournal.by/jour/article/view/909</self-uri><abstract><p>С помощью методов оптической спектроскопии в условиях незначительной антропогенной нагрузки в одном местообитании изучены основные физиолого-биохимические характеристики и элементный состав лишайников Xanthoria parietina (L.) Th. Fr., Parmelia sulcatа Taylor, Hypogymnia physodes (L.) Nyl. и Hypogymnia tubulosa (Schaer.) Hav. Первые три вида нередко используются в качестве индикаторов в биомониторинге с применением данных спектрального анализа. Спектрофотометрическим методом выявлены уровни содержания хлорофиллов a и b, общего азота, фенольных соединений, антирадикальная активность, рассчитан коэффициент феофитинизации. Амперометрическим методом определена антиоксидантная активность. Отмеченные физиолого-биохимические показатели для всех четырех видов свидетельствуют о близости их местообитания к фоновому. Физиологические характеристики в разной степени коррелируют между собой. С помощью атомно-эмиссионной спектроскопии с индуктивно-связанной плазмой (АЭС-ИСП) в талломах лишайников обнаружены 22 элемента, в том числе макро- и микроэлементы, а также тяжелые металлы и металлоиды. Максимальные различия по содержанию металлов выявлены у X. parietina и H. tubulosa. Анализ взаимосвязи физиолого-биохимических характеристик, элементного состава и уровней содержания металлов позволяет выявить у каждого вида сложные системы корреляционных связей. Различия в их структуре могут быть обусловлены спецификой состава вторичных метаболитов, который определяет особенности адаптивных реакций и степень толерантности видов. Использование комплексного анализа физиолого-биохимических характеристик и элементного состава с применением различных спектральных методов актуально для развития биоиндикации и экологической физиологии лишайников.</p></abstract><trans-abstract xml:lang="en"><p>The main physiological and biochemical characteristics as well as the elemental composition of the lichens Xanthoria parietina (L.) Th. Fr., Parmelia sulcata Taylor, Hypogymnia physodes (L.) Nyl, and Hypogymnia tubulosa (Schaer.) Hav.) growing under conditions of insignificant anthropogenic load in one habitat were studied using different methods of optical spectroscopy analysis. The first three species are often used as indicators in the biomonitoring based on spectral analysis data. The content of chlorophylls a and b, total nitrogen (TN), phenolic compounds (TPC), antiradical activity (ARA) was determined by spectrophotometric method, and the phaeophytinization quotient (PQ) was calculated. The revealed values of physiological and biochemical parameters in all four species indicate the correspondence of their habitat to the background area. The physiological characteristics of the studied species are coordinated and interconnected to varying degrees. Twenty-two elements in lichen thalli were revealed using ICP-AES spectroscopy. These include macro- and microelements, as well as heavy metals and metalloids (HM). The maximum differences in metal content were found in X. parietina and H. tubulosa. Analysis of the mutual conjugation of the physiological, biochemical characteristics, elemental composition, and metal content made it possible to identify complex systems of correlations in each species. Differences in their structure may be associated with the specificity of the composition of secondary metabolites, which determine the features of adaptive reactions and the degree of tolerance of species. The implementation of a complex analysis of the physiological and biochemical characteristics as well as the elemental composition using various spectral methods is important for the development of the bioindication and ecological physiology of lichens.</p></trans-abstract><kwd-group xml:lang="ru"><kwd>методы оптической спектроскопии</kwd><kwd>атомно-эмиссионная спектроскопия с индуктивно-связанной плазмой</kwd><kwd>биомониторинг</kwd><kwd>элементный анализ</kwd><kwd>тяжелые металлы</kwd><kwd>металлоиды</kwd><kwd>Xanthoria parietina</kwd><kwd>Parmelia sulcatа</kwd><kwd>Hypogymnia physodes</kwd><kwd>Hypogymnia tubulosa</kwd><kwd>эпифитные лишайники</kwd><kwd>индикаторный вид</kwd><kwd>хлорофилл</kwd><kwd>фенольные соединения</kwd><kwd>общий азот</kwd><kwd>коэффициент феофитинизации</kwd><kwd>антиоксидантная активность</kwd><kwd>антирадикальная активность</kwd></kwd-group><kwd-group xml:lang="en"><kwd>methods of optical spectroscopy</kwd><kwd>ICP-AES analysis</kwd><kwd>biomonitoring</kwd><kwd>elemental analysis</kwd><kwd>heavy metals</kwd><kwd>metalloids</kwd><kwd>Xanthoria parietina</kwd><kwd>Parmelia sulcatа</kwd><kwd>Hypogymnia physodes</kwd><kwd>Hypogymnia tubulosa</kwd><kwd>epiphytic lichens</kwd><kwd>indicator species</kwd><kwd>chlorophyll</kwd><kwd>phenolic compounds</kwd><kwd>total nitrogen</kwd><kwd>phaeophytinization quotient</kwd><kwd>antioxidant activity</kwd><kwd>antiradical activity</kwd></kwd-group></article-meta></front><back><ref-list><title>References</title><ref id="cit1"><label>1</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">А. Ф. Мейсурова, А. А. Нотов, А. В. Пунгин, Л. Н. Скрыпник. Журн. прикл. спектр., 87, № 5 (2020) 816-827</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">A. F. Meysurova, A. A. Notov, A. V. Pungin, L. N. Skrypnik. J. Appl. Spectr., 87, N 5 (2020) 877-887</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit2"><label>2</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">C. Е. Жуpавлёва, Ле Тxи Бич Нгует, П. В. Бондаpенко, Э. М. Тpуxан. Биофизика, 62, № 4 (2017) 807-814</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">C. Е. Жуpавлёва, Ле Тxи Бич Нгует, П. В. Бондаpенко, Э. М. Тpуxан. Биофизика, 62, № 4 (2017) 807-814</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit3"><label>3</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">А. Ф. Мейсурова, А. А. Нотов, А. В. Пунгин. Журн. прикл. спектр., 84, № 6 (2017) 961-968</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">А. Ф. Мейсурова, А. А. Нотов, А. В. Пунгин. Журн. прикл. спектр., 84, № 6 (2017) 961-968 [A. F. Meysurova, A. A. Notov, A. V. Pungin. J. Appl. Spectr., 84, N 6 (2018) 1037-1043]</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit4"><label>4</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">А. Ф. Мейсурова, А. А. Нотов. Полевой журн. биолога, 3, № 1 (2021) 64-73</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">А. Ф. Мейсурова, А. А. Нотов. Полевой журн. биолога, 3, № 1 (2021) 64-73</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit5"><label>5</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">B. Balabanova, T. Stafilov, R. Sajn, K. Baeeva. Int. J. Environ. Res., 6, N 3 (2012) 779-792</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">B. Balabanova, T. Stafilov, R. Sajn, K. Baeeva. Int. J. Environ. Res., 6, N 3 (2012) 779-792</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit6"><label>6</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">A. Parzych, A. Zduńczyk, A. Astel. J. Elementol., 21, N 3 (2016) 781-795</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">A. Parzych, A. Zduńczyk, A. Astel. J. Elementol., 21, N 3 (2016) 781-795</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit7"><label>7</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">M. Backor, S. Loppi. Biol. Plantarum, 53, N 2 (2009) 214-222</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">M. Backor, S. Loppi. Biol. Plantarum, 53, N 2 (2009) 214-222</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit8"><label>8</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">J. Piovar, M. Weidinger, M. Backor, M. Backorova, I. Lichtscheidl. Ecotoxicol. Environ. Saf., 145 (2017) 408-419</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">J. Piovar, M. Weidinger, M. Backor, M. Backorova, I. Lichtscheidl. Ecotoxicol. Environ. Saf., 145 (2017) 408-419</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit9"><label>9</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">G. Laska, S. Kiercul, A. Piotrowska-Niczyporuk, M. Jacob, D. Pasco. Planta Med., 82, N 1 (2016) 262</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">G. Laska, S. Kiercul, A. Piotrowska-Niczyporuk, M. Jacob, D. Pasco. Planta Med., 82, N 1 (2016) 262</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit10"><label>10</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">G. Stojanovic, I. Zlatanovic, I. Zrnzevic, M. Stankovic, V. S. Jovanovic, B. Zlatkovic. Natur. Product Res., 32, N 22 (2018) 2735-2739</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">G. Stojanovic, I. Zlatanovic, I. Zrnzevic, M. Stankovic, V. S. Jovanovic, B. Zlatkovic. Natur. Product Res., 32, N 22 (2018) 2735-2739</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit11"><label>11</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">A. Dzubaj, M. Backor, J. Tomko, E. Peli, Z. Tuba. Ecotoxicol. Environ. Saf., 70, N 2 (2007) 319-326</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">A. Dzubaj, M. Backor, J. Tomko, E. Peli, Z. Tuba. Ecotoxicol. Environ. Saf., 70, N 2 (2007) 319-326</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit12"><label>12</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">I. Bil’ova, M. Goga, M. Backor. Botanica Serb., 43, N 2 (2019) 142-133</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">I. Bil’ova, M. Goga, M. Backor. Botanica Serb., 43, N 2 (2019) 142-133</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit13"><label>13</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">ГОСТ 17.4.4.02-2017. Межгосударственный стандарт. Охрана природы. Почвы. Методы отбора и подготовки проб для химического, бактериологического, гельминтологического анализа, Москва, Стандартинформ (2018) (введен в действие приказом Росстандарта от 17.04.2018 N 202-ст)</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">ГОСТ 17.4.4.02-2017. Межгосударственный стандарт. Охрана природы. Почвы. Методы отбора и подготовки проб для химического, бактериологического, гельминтологического анализа, Москва, Стандартинформ (2018) (введен в действие приказом Росстандарта от 17.04.2018 N 202-ст)</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit14"><label>14</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">J. D. Barnes, L. Balaguer, E. Manrique, S. Elvira, A. W. Davison. Environ. Experim. Botany, 32, N 2 (1992) 85-100</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">J. D. Barnes, L. Balaguer, E. Manrique, S. Elvira, A. W. Davison. Environ. Experim. Botany, 32, N 2 (1992) 85-100</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit15"><label>15</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">О. Л. Воскресенская, Е. А. Алябышева, М. Г. Половникова. Большой практикум по биоэкологии, ч. 1, Йошкар-Ола, Мар. гос. ун-т (2006)</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">О. Л. Воскресенская, Е. А. Алябышева, М. Г. Половникова. Большой практикум по биоэкологии, ч. 1, Йошкар-Ола, Мар. гос. ун-т (2006)</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit16"><label>16</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">A. Khadhri, M. Mendili, M. E. M. Araújo, M. R. Seaward. Symbiosis, 79, N 1 (2019) 25-31</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">A. Khadhri, M. Mendili, M. E. M. Araújo, M. R. Seaward. Symbiosis, 79, N 1 (2019) 25-31</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit17"><label>17</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">A. Y. Yashin. Russ. J. Gen. Chem., 78, N 12 (2008) 2566-2571</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">A. Y. Yashin. Russ. J. Gen. Chem., 78, N 12 (2008) 2566-2571</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit18"><label>18</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">N. Aoussar, N. Rhallabi, R. A. Mhand, R. Manzali, M. Bouksaim, A. Douira, F. Mellouki. J. Saudi Soc. Agric. Sci., 19, N 1 (2020) 1-6</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">N. Aoussar, N. Rhallabi, R. A. Mhand, R. Manzali, M. Bouksaim, A. Douira, F. Mellouki. J. Saudi Soc. Agric. Sci., 19, N 1 (2020) 1-6</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit19"><label>19</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">E. Ahmed, W. Elkhateeb, H. Taie, M. Rateb, W. Fayad. J. Appl. Pharm. Sci., 7, N 1 (2017) 98-103</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">E. Ahmed, W. Elkhateeb, H. Taie, M. Rateb, W. Fayad. J. Appl. Pharm. Sci., 7, N 1 (2017) 98-103</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit20"><label>20</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">ПНДФ 16.1:2.3:3.11-98. Количественный химический анализ почв. Методика выполнения измерений содержания металлов в твердых объектах методом спектрометрии с индуктивно-связанной плазмой, Москва, Государственный комитет РФ по охране окружающей среды (2005)</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">ПНДФ 16.1:2.3:3.11-98. Количественный химический анализ почв. Методика выполнения измерений содержания металлов в твердых объектах методом спектрометрии с индуктивно-связанной плазмой, Москва, Государственный комитет РФ по охране окружающей среды (2005)</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit21"><label>21</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">А. Ф. Мейсурова, А. А. Нотов. Журн. прикл. спектр., 83, № 5 (2016) 794-802</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">A. F. Meysurova, A. A. Notov. J. Appl. Spectr., 83, N 5 (2016) 832-839</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit22"><label>22</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">ГН 2.1.7.2041-06. Предельно допустимые концентрации (ПДК) химических веществ в почве (2006)</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">ГН 2.1.7.2041-06. Предельно допустимые концентрации (ПДК) химических веществ в почве (2006)</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit23"><label>23</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">А. Ф. Мейсурова, А. А. Нотов. Журн. прикл. спектр., 87, N 1 (2020) 96-106</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">A. F. Meysurova, A. A. Notov. J. Appl. Spectr., 87, N 1 (2020) 83-91</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit24"><label>24</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Л. Н. Анищенко, В. Н. Шапурко, Е. А. Сафранкова. Фундамент. исслед., 9 (2014) 1527-1531</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Л. Н. Анищенко, В. Н. Шапурко, Е. А. Сафранкова. Фундамент. исслед., 9 (2014) 1527-1531</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit25"><label>25</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">A. Demirbas. Energy Sour., 26, N 5 (2004) 499-506</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">A. Demirbas. Energy Sour., 26, N 5 (2004) 499-506</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit26"><label>26</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Т. К. Головко, О. В. Дымова, Г. Н. Табаленкова, Т. Н. Пыстина. Теор. и прикл. экология, 4 (2015) 38-44</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Т. К. Головко, О. В. Дымова, Г. Н. Табаленкова, Т. Н. Пыстина. Теор. и прикл. экология, 4 (2015) 38-44</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit27"><label>27</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">О. М. Храмченкова. Бюл. науки и практики, 3 (2017) 68-77</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">О. М. Храмченкова. Бюл. науки и практики, 3 (2017) 68-77</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit28"><label>28</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Ле Тхи Бич Нгует. Биофизические основы реакции лишайников на физико-химическое воздействие внешней среды, дис. … канд. физ.-мат. наук, Московский физико-технический институт, Долгопрудный (2017)</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Ле Тхи Бич Нгует. Биофизические основы реакции лишайников на физико-химическое воздействие внешней среды, дис. … канд. физ.-мат. наук, Московский физико-технический институт, Долгопрудный (2017)</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit29"><label>29</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">А. В. Пунгин. Геоэкологическая оценка состояния атмосферного воздуха города Калининграда методом лихеноиндикации, дис. … канд. геогр. наук, Калининград (2019)</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">А. В. Пунгин. Геоэкологическая оценка состояния атмосферного воздуха города Калининграда методом лихеноиндикации, дис. … канд. геогр. наук, Калининград (2019)</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit30"><label>30</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">B. Rankoviü, D. Rankoviü, D. Mariü. Microbiology, 79 (2010) 809-815</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">B. Rankoviü, D. Rankoviü, D. Mariü. Microbiology, 79 (2010) 809-815</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit31"><label>31</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">А. И. Щербакова. Вестн. Поволж. гос. технол. ун-та. Сер. Лес. Экология. Природопользование, 4 (40) (2018) 75-84</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">А. И. Щербакова. Вестн. Поволж. гос. технол. ун-та. Сер. Лес. Экология. Природопользование, 4 (40) (2018) 75-84</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit32"><label>32</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">M. Goga, J. Elečko, M. Marcinčinová, D. Ručová, M. Bačkorová, M. Bačkor. In: Co-Evolution of Secondary Metabolites, Eds. J. M. Mérillon, K. Ramawat, Springer, Cham (2020) 175-209</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">M. Goga, J. Elečko, M. Marcinčinová, D. Ručová, M. Bačkorová, M. Bačkor. In: Co-Evolution of Secondary Metabolites, Eds. J. M. Mérillon, K. Ramawat, Springer, Cham (2020) 175-209</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit33"><label>33</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">S. T. Behmer, S. J. Simpson, D. Raubenheimer. Ecology, 83 (2002) 2489-2501</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">S. T. Behmer, S. J. Simpson, D. Raubenheimer. Ecology, 83 (2002) 2489-2501</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit34"><label>34</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">T. H. Nash III, B. D. Ryan, P. Diederich, C. Gries, F. Bungartz. Lichen Flora of the Greater Sonoran Desert, 1-2, Tempe, Lichens Unlimited, Arizona State University (2002)</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">T. H. Nash III, B. D. Ryan, P. Diederich, C. Gries, F. Bungartz. Lichen Flora of the Greater Sonoran Desert, 1-2, Tempe, Lichens Unlimited, Arizona State University (2002)</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit35"><label>35</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">B. Rankovic, M. Kosanic, N. Manojlovic, A. Rancic, T. Stanojkovic. Med. Chem. Res., 23, N 1 (2014) 408-416</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">B. Rankovic, M. Kosanic, N. Manojlovic, A. Rancic, T. Stanojkovic. Med. Chem. Res., 23, N 1 (2014) 408-416</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit36"><label>36</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">O. A. Kyslychenko, V. V. Protska, I. O. Zhuravel. Pharmacia, 66, N 4 (2019) 161-164</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">O. A. Kyslychenko, V. V. Protska, I. O. Zhuravel. Pharmacia, 66, N 4 (2019) 161-164</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit37"><label>37</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">M. Kosanic, B. Rankovic, J. Vukojevic. J. Food Sci. Technol.-Mysore, 48, N 5 (2011) 584-590</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">M. Kosanic, B. Rankovic, J. Vukojevic. J. Food Sci. Technol.-Mysore, 48, N 5 (2011) 584-590</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit38"><label>38</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">T. H. Nash III. Lichen Biology, Cambridge, Cambridge University Press (2008) 234-251</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">T. H. Nash III. Lichen Biology, Cambridge, Cambridge University Press (2008) 234-251</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit39"><label>39</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">J. R. Exposito, E. Barreno, M. Catala. In: Lead in Plants and the Environment, Eds. D. K. Gupta, S. Chatterjee, C. Walther, Springer, Cham (2020) 149-170</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">J. R. Exposito, E. Barreno, M. Catala. In: Lead in Plants and the Environment, Eds. D. K. Gupta, S. Chatterjee, C. Walther, Springer, Cham (2020) 149-170</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit40"><label>40</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">T. Mitrovic, S. Stamenkovic, V. Cvetkovic, I. Radojevic, M. Z. Mladenovic, M. Stankovic, M. D. Topuzovic, I. D. Radojevic, O. D. Stefanovic, S. M. Vasic, L. R. Comic, D. S. Seklic, A. D. Obradovic, S. D. Markovic. Oxidation Commun., 38, N 4, SI (2015) 2016-2032</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">T. Mitrovic, S. Stamenkovic, V. Cvetkovic, I. Radojevic, M. Z. Mladenovic, M. Stankovic, M. D. Topuzovic, I. D. Radojevic, O. D. Stefanovic, S. M. Vasic, L. R. Comic, D. S. Seklic, A. D. Obradovic, S. D. Markovic. Oxidation Commun., 38, N 4, SI (2015) 2016-2032</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit41"><label>41</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">J. Kovacik, S. Dresler, P. Babula, J. Hladky, I. Sowa. Plant Physiol. Biochem., 156 (2020) 591-599</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">J. Kovacik, S. Dresler, P. Babula, J. Hladky, I. Sowa. Plant Physiol. Biochem., 156 (2020) 591-599</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit42"><label>42</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">R. Kalinowska, M. Backor, B. Pawlik-Skowronska. Ecol. Indicators, 58 (2015) 132-138</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">R. Kalinowska, M. Backor, B. Pawlik-Skowronska. Ecol. Indicators, 58 (2015) 132-138</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit43"><label>43</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">M. K. Chettri, C. M. Cook, E. Vardaka, T. Sawidis, T. Lanaras. Environ. Exp. Botany, 39, N 1 (1998) 1-10</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">M. K. Chettri, C. M. Cook, E. Vardaka, T. Sawidis, T. Lanaras. Environ. Exp. Botany, 39, N 1 (1998) 1-10</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit44"><label>44</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">J. Garty, Y. Karary, J. Harel. Archiv. Environ. Cont. Toxic., 24, N 4 (1993) 455-460</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">J. Garty, Y. Karary, J. Harel. Archiv. Environ. Cont. Toxic., 24, N 4 (1993) 455-460</mixed-citation></citation-alternatives></ref></ref-list><fn-group><fn fn-type="conflict"><p>The authors declare that there are no conflicts of interest present.</p></fn></fn-group></back></article>
